Word’da O‘zOffice plaginidan foydalanish

Butun hujjatni o‘girish

Yozuvni oʻgirish guruhidagi tugmalar butun hujjatni bir bosishda boshqa yozuvga o‘tkazadi: asosiy matn, sarlavhalar, jadvallar, yuqori va pastki kolontitullar, izohlar va matn qutilari. Shrift, qalinlik, o‘lcham, tekislash va boshqa formatlash o‘zgarmaydi.

1. Hujjatni oching

   O‘girmoqchi bo‘lgan hujjatni Word’da oching. Asl nusxa kerak bo‘lsa, avval uni boshqa nom bilan saqlab qo‘ying.

2. Yo‘nalishni tanlang

   Matn tahriri yorlig‘ida kerakli tugmani bosing:

   • Lotin → Kirill — lotindan kirillga. Matn joriy yoki yangi lotinda yozilganini plagin o‘zi aniqlaydi.
   • Kirill → Lotin — amaldagi lotin yozuviga (O‘, G‘, Sh, Ch). Yangi lotinda yozilgan matn ham joriy lotinga o‘tkaziladi.

3. Xabarni yoping

   «✅ Hujjat toʻliq oʻgirildi.» xabarida OK ni bosing.

O‘girish qoidalari

• Kirillga o‘girishda sh, ch, o‘, g‘, ya, yo kabi birikmalar bitta harfga (ш, ч, ў, ғ, я, ё) aylanadi, tutuq belgisi esa ъ ga: Ma’lumotnoma → Маълумотнома.
• Lotinga o‘girishda o‘, g‘ va tutuq belgisi imlo lug‘ati kutadigan to‘g‘ri belgilar bilan yoziladi — o‘girilgan matn imlo tekshiruvida xato bo‘lib chiqmaydi.
• Lotin matnida «…» qo‘shtirnoqlari “…” ga almashtiriladi: «Янги йўл» → “Yangi yo‘l”.

Matnning bir qismini o‘girish

Lentadagi tugmalar butun hujjatni o‘giradi. Faqat bitta so‘z, jumla yoki xat boshini o‘girish uchun sichqonchaning o‘ng tugmasi menyusidan foydalaning.

1. Matnni belgilang

   O‘girmoqchi bo‘lgan qismni sichqoncha bilan belgilang.

   

2. O‘ng tugmani bosing

   Belgilangan matn ustida sichqonchaning o‘ng tugmasini bosing.

3. Yo‘nalishni tanlang

   Menyuning yuqorisidagi bandlardan birini tanlang:

   

   • Lotindan → Kirillga oʻgirish — belgilangan lotin matnini kirillga;
   • Kirilldan → Lotinga oʻgirish — belgilangan kirill matnini joriy lotinga;
   • Yangi lotinga (Ö Ğ Ş Ç) oʻgirish — belgilangan matnni yangi lotinga.

Yangi lotin alifbosi (Ö, Ğ, Ş, Ç)

Yangi lotin tugmasi hujjatni yangi o‘zbek lotin alifbosiga o‘tkazadi: O‘ → Ö, G‘ → Ğ, Sh → Ş, Ch → Ç. Manba kirill yoki joriy lotin bo‘lishi mumkin — plagin o‘zi aniqlaydi. Tutuq belgisi va imlo qoidalari o‘zgarmaydi, formatlash saqlanadi.

Hujjat yangi lotinga o‘girilganda imlo tekshiruvi ham o‘zi moslashadi: imlo alifbosi Joriy lotin turgan bo‘lsa, u avtomatik Yangi lotin ga o‘tadi — aks holda deyarli har bir so‘z xato deb chizilardi. Word’ning pastki holat satrida shu haqda xabar chiqadi:

Teskarisi ham shunday: yangi lotindagi hujjat Kirill → Lotin bilan joriy lotinga qaytarilsa, imlo alifbosi Joriy lotin ga qaytadi. Ikkala alifbo tanlangan bo‘lsa, plagin unga tegmaydi.

Imlo tekshiruvi

Plagin o‘zbekcha so‘zlarni lotin va kirill yozuvida tekshiradi. Xato so‘z ostiga qizil to‘lqinli chiziq chiziladi, sichqonchaning o‘ng tugmasi menyusida esa to‘g‘ri variantlar taklif qilinadi. Tekshiruv jadvallar va matn qutilari ichida ham ishlaydi.

Hujjatni tekshirish

1. «Xatolarni tekshirish» ni bosing

   Xatolarni tekshirish tugmasini bosing. Holat satrida «Imlo tekshirilmoqda…» yoziladi.

2. Natijani kuting

   Bir necha soniyadan keyin holat satrida «Imlo tekshiruvi yakunlandi: … ta xato soʻz belgilandi.» yoki «✅ Imlo xatosi topilmadi.» chiqadi.

   

3. Xatoni tuzating

   Chizilgan so‘z ustida sichqonchaning o‘ng tugmasini bosing va ro‘yxatdan to‘g‘ri variantni tanlang — so‘z almashtiriladi, chiziq yo‘qoladi.

   

So‘z to‘g‘ri, lekin xato deb chiqyapti

Familiya, tashkilot nomi yoki maxsus atama lug‘atda bo‘lmasligi mumkin. Menyudagi "…" soʻzini lugʻatga qoʻshish bandini tanlang — holat satrida «✅ "…" lugʻatga qoʻshildi.» chiqadi. Shaxsiy lug‘at %APPDATA%\UzOfficeAddIn\dictionaries papkasida saqlanadi va plagin yangilanganda ham, qayta o‘rnatilganda ham yo‘qolmaydi.

Boshqa tez-tez uchraydigan sabablar: noto‘g‘ri apostrof (apostroflarni to‘g‘rilang) yoki hujjat alifbosiga mos kelmaydigan imlo alifbosi. So‘z lug‘atda bo‘lsa-yu, o‘rni noto‘g‘ri bo‘lsa ham chiziladi — masalan, «qat’iy nazar» (to‘g‘risi «qat’i nazar»): bunda menyuda to‘g‘ri shakli taklif qilinadi.

Qizil chiziqlarni tozalash

Belgilarni tozalash tugmasi hujjatdagi barcha qizil chiziqlarni olib tashlaydi. Qayta tekshirish kerak bo‘lsa, yana Xatolarni tekshirish ni bosing. Bitta so‘z uchun — uning ustida o‘ng tugma va Eʼtiborsiz qoldirish (shu hujjatda).

Avtomatik tekshirish

Imlo tekshiruvi guruhidagi ikki belgilash katagi tekshiruv qachon o‘zi ishlashini boshqaradi. Tanlov eslab qolinadi.

Yozish paytida

Yozayotganingizda har bir so‘z darhol tekshiriladi. Odatda yoqilgan. O‘chirilsa, yozish paytida qo‘yilgan chiziqlar ham olib tashlanadi — tekshirish uchun Xatolarni tekshirish ni bosing.

Hujjat ochilganda

Hujjat ochilishi bilan butun matn tekshiriladi. Odatda o‘chirilgan: katta hujjatlarda ochilish biroz sekinlashishi mumkin.

Imlo: lotin alifbosi

Lotin yozuvida hozir ikki alifbo bor: joriy (O‘, G‘, Sh, Ch) va yangi (Ö, Ğ, Ş, Ç). Imlo: lotin alifbosi guruhidagi tugma lotin so‘zlari qaysi alifbo bo‘yicha tekshirilishini tanlaydi. Kirill matni tekshiruviga ta’sir qilmaydi.

Tanlov	Qachon ishlatiladi
Joriy lotin (standart)	Hozir amalda bo‘lgan alifbo. Yangi harfli so‘zlar (Ö, Ğ, Ş, Ç) xato deb belgilanadi.
Yangi lotin	2026-yilda tasdiqlangan alifbo. Eski yozuvdagi so‘z xato deb belgilanadi va yangi shakli taklif qilinadi.
Ikkala alifbo	Aralash hujjatlar uchun: ikkala alifbodagi so‘zlar ham to‘g‘ri hisoblanadi. Bitta so‘z ichida ikki alifbo aralashsa — xato.

Masalan, Toshkent Joriy lotin yoki Ikkala alifbo tanlanganda, Toşkent esa Yangi lotin yoki Ikkala alifbo tanlanganda to‘g‘ri hisoblanadi. Tanlov eslab qolinadi, tugmadagi yozuv esa hozirgi rejimni ko‘rsatadi. Rejim almashganda ochiq hujjat qayta tekshiriladi.

Apostroflarni to‘g‘rilash

O‘zbek lotin yozuvida ikki xil belgi ishlatiladi, lekin klaviaturada ular yo‘q — shuning uchun matnlarda ', `, ‘, ’ aralash uchraydi. Apostroflarni toʻgʻrilash tugmasi ularning barchasini to‘g‘ri belgiga almashtiradi.

1. Tugmani bosing

   Apostroflarni toʻgʻrilash tugmasini bosing. Butun hujjat, jadvallar ham tekshiriladi, formatlash saqlanadi.

2. Natijani ko‘ring

   Xabarda nechta belgi almashtirilgani ko‘rsatiladi — OK ni bosing.

Imlo tekshiruvi Word o‘zi qo‘yadigan ‘ va ’ belgilarini ham o‘z o‘rnida kelsa to‘g‘ri deb qabul qiladi. Klaviaturadagi ' yoki noto‘g‘ri o‘rindagi belgi esa xato deb chiziladi — bunday holda shu tugmani bosing.

Bekor qilish (Ctrl+Z)

Plaginning har bir amali — butun hujjatni o‘girish, belgilangan matnni o‘girish, apostroflarni to‘g‘rilash — Word tarixida bitta qadam bo‘lib yoziladi. Natija yoqmasa, Ctrl+Z ni bir marta bosing yoki Word’ning «Bekor qilish» tugmasidan foydalaning.

Qizil imlo chiziqlari esa hujjat tarixiga tushmaydi, shuning uchun Ctrl+Z ularni qaytarmaydi va olib tashlamaydi.

Foydali maslahatlar

• Klaviatura bilan ishlash. Alt ni bosing, so‘ng U, Z — Matn tahriri yorlig‘i ochiladi va tugmalar ustida harflar paydo bo‘ladi. Masalan: L, K — Lotin → Kirill; K, L — Kirill → Lotin; Y, L — Yangi lotin; I, T — Xatolarni tekshirish; A, P — Apostroflarni toʻgʻrilash.
• Avval apostroflar, keyin imlo. Boshqa manbadan olingan lotin matnida avval Apostroflarni toʻgʻrilash ni bosing — shunda imlo tekshiruvi keraksiz xatolar ko‘rsatmaydi.
• Asl nusxani saqlang. Muhim hujjatni o‘girishdan oldin nusxasini saqlab qo‘ying — ikkala yozuvdagi variant ham kerak bo‘lib qolishi mumkin.
• Katta hujjatlar. Yuzlab sahifali hujjatda Hujjat ochilganda ni o‘chirib qo‘ying va tekshiruvni kerak bo‘lganda qo‘lda ishga tushiring.
• Ichki qo‘llanma. Qoʻllanma tugmasi Word’dan chiqmasdan qisqa yo‘riqnomani ochadi.